Ağa Han Mimarlık Ödülleri (Aga Khan Award for Architecture), 1977 yılında Ağa Han tarafından başlatılan, mimarlık dünyasının en prestijli ödüllerinden biridir. Her üç yılda bir düzenlenen bu ödül, özellikle İslam coğrafyasındaki toplumlarda mimari gelişmeleri desteklemek, sürdürülebilir, yenilikçi ve kültürel değerlere saygılı projeleri ödüllendirmek amacıyla verilmektedir.

Ağa Han Mimarlık Ödüllerinin Amacı

İslam kültürü ve modern mimarlığı uyumlu şekilde birleştiren projeleri teşvik etmek
Restorasyon, kentsel tasarım, peyzaj ve toplumsal yarar sağlayan mimari çalışmaları ödüllendirmek
Sürdürülebilir şehircilik ve çevre dostu yapıların gelişmesini sağlamak
Yerel halkın yaşam kalitesini artıran projeleri öne çıkarmak

Ağa Han Mimarlık Ödüllerinin Önemi

Bu ödül, yalnızca mimari estetik üzerinden değerlendirilmez. Projelerin sosyal, kültürel ve çevresel etkileri de dikkate alınır. Bu yönüyle diğer mimarlık ödüllerinden ayrılır.

Ödül miktarı yaklaşık 1 milyon ABD doları ile dünyanın en yüksek ödüllü mimarlık yarışmalarından biridir.
1977’den bu yana 100’den fazla proje ödüllendirilmiş, 9.000’den fazla proje aday gösterilmiştir.
Türkiye’den de birçok proje bu ödülü kazanarak uluslararası alanda büyük başarı elde etmiştir.

Türkiye’den Ağa Han Mimarlık Ödülü Alan Projeler

Türkiye, Ağa Han Mimarlık Ödülleri kapsamında birçok kez ödül kazanmıştır. İşte kronolojik olarak Türkiye’den ödül almış mimari projeler:

1980 – 2. Dönem

Büyükçekmece Köprüsü Restorasyonu – İstanbul (Mimar: Prof. Dr. İbrahim Niyazi Aykut)
Aziziye Camii Restorasyonu – Konya

1983 – 3. Dönem

Demir Tatil Köyü – Antalya (Mimar: Turgut Cansever)
Şeyh Zafir Türbesi Restorasyonu – İstanbul/Eyüp (Mimar: Hüsrev Tayla)

1986 – 4. Dönem

Ertegün Evi Restorasyonu – Bodrum (Mimar: Turgut Cansever)

1992 – 6. Dönem

Bursa Ulu Camii Restorasyonu – Bursa

1995 – 7. Dönem

Mardin Kentsel Koruma ve Yenileme Projesi – Mardin

2001 – 9. Dönem

B2 Evi (B2 House) – Bursa (Mimar: Han Tümertekin)

2004 – 10. Dönem

Şanlıurfa Kentsel Koruma ve Geliştirme Projesi – Şanlıurfa
Beypazarı Kentsel Koruma ve Canlandırma Projesi – Ankara

2010 – 11. Dönem

İpekyolu Konutları – Elazığ (Deprem sonrası yapılan toplu konut projesi)

2013 – 12. Dönem

Salamlık Binası Restorasyonu (Kadı Mektebi) – İstanbul

2016 – 13. Dönem

Torkul Köyü Camii – Düzce

Sonuç

Ağa Han Mimarlık Ödülleri, yalnızca modern mimariyi değil, aynı zamanda tarihî eser restorasyonlarını, kentsel koruma projelerini ve sosyal fayda sağlayan yapıları da ödüllendirmektedir. Türkiye’den çıkan projelerin ödül alması, hem Türk mimarlığının uluslararası arenada tanınmasını hem de yerel değerlerin dünyaya açılmasını sağlamaktadır.